Doğum kontrol yöntemi isteyen çiftler öykü alma ve muayene sonrası; geçici doğum kontrol yöntemlerinden birine veya gebelikten kalıcı olarak korunma sağlayan sterilizasyon yöntemlerinden birine karar verebilirler. Hangi yöntem seçilirse seçilsin, çiftlerin birlikte ortak karar vermesi en idealidir.Doğum kontrol yöntemlerini sırasıyla inceleyelim:

RAHİM İÇİ ARAÇ – RİA – SPİRAL


bakirli-spiral

Bakırlı Spiral

 

 Spiral uzun süre gebelikten korunmak isteyen, çoğunlukla da çocuğu olan kişiler için ideal bir korunma yöntemidir. Klasik spiraller bakırlıdır, ayrıca Mirena adında progesteron hormonu içeren spiraller de vardır. Mirena menopoza yakın ve kanaması    fazla olan hastalarda tercih edilir. Spiral ile oluşan gebeliklerin % 5’i dış gebelikolduğundan, spiral olan kadınlardaki gebelik durumunda mutlaka dış gebelik ekarte edilmelidir. Spiral ile normal rahim içi gebeliği oluşursa düşük olasılığı artmaktadır. Eğer spiralin ipi görülüyorsa spiral çekilmelidir. Gebeliğin devamı isteniyorsa gebelik spiral ile sürebilir, ancak bu durumda erken doğum olasılığı artmaktadır.

rahim

Daha önceden veya şu anda pelvik iltihabi hastalık dediğimiz karın içi infeksiyonu geçiren kişilere, tam tanı konmamış vajinal anormal kanaması olanlara, aşırı kansızlık veya bağışıklık sistemi bozukluğu olanlara spiral takılmamalıdır. Şeker hastaları spiral kullanabilirler.
Kanama bozukluğu olan, rahim içi zarında myom veya polibi bulunan veya adetleri fazla miktarda olan kadınlarda da spiral ilk tercih değildir. Kalp kapak hastalığı olanlara da mümkünse spiral takılmamalıdır.
Spiral kişinin gebe olmaması durumunda herhangi bir günde takılabilir. Genellikle adet kanamasının başladığı ilk 7 gün içinde takılması daha uygundur. Normal doğumdan 6 hafta, sezaryenden 8 hafta, ilk 3 ay düşükleri veya kürtajdan hemen sonra spiral takılabilir.

progest

DOĞUM KONTROL HAPLARI-ORAL KONTRASEPTİFLER

Doğum kontrol hapları en etkin yöntemlerden biridir. Genellikle adetin 1. günü başlanır ve her gün 1 tablet içilir. Paket bitince (21 tablet) genellikle 7 gün içinde olacak adetinilk gününde veya kanama olmasa bile 7 günün bitiminde yeni kutuya başlanır. Doğum kontrol hapına ilk kez başlandığında 3 ay sonra yapılan muayeneden sonra, kişi her 6 ayda bir görülmelidir. Kişinin kilo değişimi, tansiyonu takip edilir. Aralarda lekelenme veya hiç adet görmeme durumunda daha yüksek doz östrojen içeren haplara geçilirken, bulantı, kusma, memelerde gerginlik hissi durumunda doğum kontrol hapının östrojen dozu azaltılır.

Kullanırken; 1 hap unutulursa, unutulan hap hemen o günün hapı da saatinde alınmalıdır. İki hap unutulduğunda eğer bu durum kullanımın ilk iki haftası içerisindeyse, üst üste iki gün ikişer hap alınarak eksik tamamlanır. Yine de bir hafta süreyle ek bir doğum kontrol yöntemiyle korunma sağlanmalıdır. Bu durum 3. hafta içinde ise, paket atılır ve yeni bir pakete başlanır ve yine bir hafta süreyle ek bir doğum kontrol yöntemiyle korunma sağlanır. Üç hap unutulduysa paket atılıp yeni bir pakete başlanmalı ve 1 hafta süreyle ek bir doğum kontrol yöntemiyle korunmalıdır. Doğum kontrol haplarını; doğumdan sonra emzirmeyen ve 4-6 hafta geçmiş olanlarla, emziren ama doğumdan 6 ay geçmiş olanlar kullanabilirler. Aşırı adet ağrısı (dismenore) çeken, düzensiz adet gören, adet gerginliği-premenstrüel sendrom veya iyi huylu meme hastalıkları olan, sık over-yumurtalık kisti saptanan kadınlara birincil olarak önerilebilecek korunma yöntemidir. Ayrıca düşük sonrası kadınlarda da kullanılabilir. Emziren (doğumdan 6 ay geçmemiş dönem), 35 yaştan büyük ve sigara içen, 40 yaş üzeri şeker ve yüksek tansiyonu olan kadınlarda doğum kontrol hapı kullanılmamalıdır. Yine şiddetli migreni olanlarda, vasküler baş ağrısını arttıracağından doğum kontrol hapı tercih edilmez. Depresyon, midede reflü gibi problemler doğum kontrol hapı kullanımında artabileceğinden kullanılmamalıdır.
Uzun süre hareketsizlik yaratacak operasyon geçirenler veya planlananlarda doğum kontrol hapı kullanımı kesilmelidir.
Doğum kontrol hapları; gebelik ve şüphesinde, rahim içi zarı-endometrium ve diğer östrojene bağlı kanserlerde, karaciğer adenomu veya kanseri olanlarda, nedeni belirlenmemiş genital kanaması, damar tıkanması-tromboemboli ve kalp-damar hastalığı öyküsü olanlarda kullanılamazlar.

photolibrary rf photo of contraception pills

Doğum kotrol hapı kullanırken gelişen; ani görme kaybı, şiddetli baş göğüs ve karın ağrısı, hemen doktora başvurma gerekçesidir.

SADECE PROGESTERON İÇEREN DOĞUM KONTROL HAPLARI-MİNİPİL (Cerazette) 28 tab.

Emziren annelerde de kullanılabilen ve sürekli her gün 1 tablet içilmesi gereken  haplardır. 75 microgram Desogestrel içerir. Her gün aynı saate alınmalıdır.

Eğer ilacın zamanında alınması unutuldu ise;

İlaç alımında gecikme 12 saatten az ise;

  • Hatırlanıldığı anda unutulan hap hemen alınmalıdır.
  • Yeni hap zamanı geldiğinde de, diğer hap alınır.

İlaç alımında gecikme 12 saatten fazla ise;

  • Hatırlanıldığı anda unutulan hap hemen alınmalıdır.
  • Aynı gün 2 hap alınması gerekecek olsa bile, diğer hap ve sonraki haplar da zamanı gelince alınır.
  • 7 gün başka ekstra bir korunma yöntemi daha kullanılır (ör; prezervatif).

Eğer hapların alınması ilk hafta içinde unutuldu ise ve ilişki de hapların unutulduğu haftadan önceki haftada olduysa, gebelik olasılığı yüksektir.

jjjjjj

VAJİNAL HALKA-RİNG (Nuvaring)

nuvaring

Adetle birlikte vajene yerleştirilip, 3 hafta boyunca vajende kalır. Vajinal halka kaldığı süre boyunca vajende östrojen ve progesteron hormonu salgılar. 3 hafta sonra çıkarılıp 1 hafta beklenir ve bu sırada yeni başlayan adetle birlikte 3 haftalığına yeni vajinal halka takılır.  Tüm özellikleri doğum kontrol hapları gibidir. Doğum kontrol haplarını her gün kullanamayanlar için ideal bir seçenek oluştururlar.

ENJEKSİYON-İĞNE ŞEKLİNDE KULLANILAN DOĞUM KONTROL YÖNTEMLERİ

DEPO PROVERA

Bir progesteron hormonu olan medroksi progesteron asetat içerir. 3 ayda bir  150 mg olarak kas içine-IM uygulanılır. Emzirenlerde kullanımı güvenlidir ve bu sırada süt üretimi artabilir. Gebelik sırasındaki uygulanımda anomali riski artmamaktadır. Kullanımında; kansızlık-anemi, dış gebelik, endometrium-rahim içi zarı kanseri riski azalırken, serviks-rahim ağzı ve over-yumurtalık kanseri riski etkilenmez. Gebelikte veya gebelik şüphesinde, meme kanseri veya şüphesinde, tanısı konmamış anormal kanama varlığında, aktif karaciğer hastalığı ve damar tıkanması durumlarında kullanılamaz.

depo

Yumurtlamayı baskılar. Adet düzenini bozarak çoğunlukla düzensiz lekelenmelere yol açar ve sonunda çoğunlukla amenore-adet görmeme (3 yılın sonunda % 85 oranında) durumu gelişir. Eğer düzensiz kanamalar uzun ve kişinin sosyal yaşamını etkiler düzeyde olursa, ek östrojen verilmelidir. Kesilmesi sonrası doğurganlık % 70 olguda bir yıl, % 90 olguda 2 yılda geri dönmektedir.

Uzun süreli kullanımda kemik yoğunluğunda azalmaya yol açsa da, kırık riski artmaz. Yine kalp krizi ve damar tıkanıklığı riski artmamaktadır. Kan şekerinde artış ve kilo almaya eğilim görülebilir.

MESİGYNA

Östrojen ve progesteron birleşimi olup, ayda bir kez uygulanır. Tüm özellikleri doğum kontrol haplarına benzer ve bu hapları her gün kullanamayan kişiler için ideal bir seçenektir.

mesig

CİLT ALTINA YERLEŞTİRİLEN İMPLANTLAR (İMPLANON)

rrrrrrr 

İmplanon yerleştirilmesi

 

implant

Keto desogestrel içeren kapsül şeklinde bir implant olup, kola cilt altına yerleştirilir. Etkinliği 3 yıl sürer. Gebeliğin olmadığından emin olunan her dönemde takılabilir. Ama çoğunlukla adetin ilk yedi günü içinde takılmaktadır. 

Gebelik çok nadirse de eğer oluşmuşsa, dış gebelik olasılığı yüksektir. Emziren annelerde ve düşük veya kürtaj sonrası kullanılabilir.
Lekelenme tarzı kanama, veya adetten tamamen kesilme şeklinde kanama düzensizlikleri görülebildiği gibi, kanamalar düzenli de sürebilir. Düzensiz kanama durumunda düşük doz progesteron veya östrojen verilebilir. Her türlü tedavi sonrası geçmeyen düzensiz kanama ve şiddetli baş ağrısı durumunda implant çıkarılmalıdır. Akne, memelerde gerginlik, depresyon, implant bölgesinde renk değişikliği, çoğunlukla kendiliğinden geçen basit over kistleri görülebilir.

BARİYER YÖNTEMLERİ

Bu yöntemlere prezervatif, diyafram, servikal kap, spermisit örnek gösterilebilir. Prezervatif cinsel yolla bulaşan hastalıklardan da koruma sağlar.

2222222

CERRAHİ STERİLİZASYON

Kadında tüp ligasyonu (rahim kanallarının bağlanması) ve erkekte vazektomi (sperm kanallarının bağlanması) şeklinde yapılan, ve gebelikten kalıcı olarak korunma sağlayan yöntemlerdir. Kadınlarda tüp bağlanması, laparatomik (karını açarak) veyalaparoskopik olarak yapılabilir.

vas

yumurtalik

ACİL KONTRASEPSİYON

Acil kontrasepsiyon korunmasız cinsel ilişkiden sonra devamı kesinlikle istenmeyen gebeliğin, implantasyondan-rahme yapışmadan önce önlenmesine yönelik olup, rutin doğum kontrol yöntemi değildir. Korunmasız cinsel ilişki, tecavüz, kontraseptifkullanımındaki hatalar sonrası tercih edilir. Gebelik oluştuktan sonra etki etmez ve düşük için kullanılmazlar. Acil kontrasepsiyon kullanımı sonrası; adet her zamankinden farklı veya lekelenme tarzındaysa, 1 ay geçmesine karşın adet olunmamışsa, gebelik olasılığı vardır ve muayene yapılmalıdır. Anormal karın ve kasık ağrısı durumunda dış gebelik olasılığı düşünülmelidir.
Acil kontrasepsiyon amaçlı;Hormonal olarak yüksek doz östrojen, östrojen veprogesteron, veya sadece progesteron kullanılabilir. Hemen ilişki sonrası spiral takılabilir. Şimdi bu seçenekleri daha yakından inceleyelim:    

SPİRAL-RAHİM İÇİ ARAÇ

Cinsel ilişki sonrası ilk 5-7 gün içerisinde bakırlı RIA takılması, en etkili acilkontraseptif yöntemlerdendir. Etkinliği % 100’ e yakındır.

ERTESİ GÜN HAPI

Korunmasız cinsel ilişki sonrası ilk 72 saat içinde doğum kontrol haplarının kullanılmasıdır. Yumurtlama, döllenme veya implantasyonun önlenmesi esasına dayanır. Etkinliği % 100’ e yakındır. Eğer kişi gebe kalmışsa gebelikte anomali riski artmaz. Bulantı, kusma, göğüslerde gerginlik ve lekelenme tarzında kanama görülebilir.

YÜKSEK DOZ ÖSTROJEN

Korunmasız cinsel ilişki sonrası ilk 72 saat içinde kullanılmaya başlanır. Etkinliği %100’ e yakındır.     

MİFEPRİSTON (RU 486)

Progesteron antagonistidir. Türkiye’ de yoktur. Yan etkileri daha azdır.    

GEMEPROST

Prostogalandin analogudur. RU 486 ile birlikte kullanıldığında 2 aydan küçük gebeliklerin düşürülmesinde çok etkindir. Türkiye’ de yoktur.

 

 

Submit to DeliciousSubmit to DiggSubmit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to StumbleuponSubmit to TechnoratiSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn

Yorum ekle


Güvenlik kodu
Yenile

Yorumlar   

#37 MELEKPELİN 20-03-2014 14:31
MERHABA HOCAM BEN EMZİREN BİR ANNEYİM 2 AYDIR Cerazette KULLANMAYA BAŞLADIM. AYIN 31 OCAKTA REGL OLDUM İLACI BU ARADA BIRAKMIŞTIM VE SONRA 2 VEYA 3 GÜN BIRAKMA SÜREM BU ARADA İLİŞKİM OLDU OLDUĞUĞU DAKİKADA HEMEN 2 TANE Cerazette HAPINDAN İÇTİM. ŞUBATIN 15 GİBİ TEKRARDAN KANAMAM OLDU VE 3 GÜN SÜRDÜ KANAMAM KOYU RENKTE VE PIHTILAŞMA GİBİYDİ SİZCE BEN HAMİLEMİYİM İLACA ŞUAN ARA VERMEDEN DEVAM EDİYORUM. BU ARADA İLAÇ YERİNE AYLIK İĞNE KULLANSAM NASIL OLUR İLACI UNUTUYORUM ÇÜNKÜ YARDIMCI OLURSANIZ SEVİNİRİM İYİGÜNLER
Alıntı
#38 Dr. Muammer DOĞAN 20-03-2014 14:31
Üç gün Cerazette ye ara vermek ilacın korunması bariz düştüğü için ilacı kesip, başka bir yöntemle korunma gerekçesidir. Adet düzensizlikleri de Cerazette yi düzensiz kullanmanızdan oluyordur. Kadın doğum uzmanının gözetimi altında doğum kontrol yöntemini kullanmalısınız.
Saygı ile.
Doç. Dr. Muammer Doğan
İzmir cad. 33/4 Kızılay-ANKARA
0 / 312 / 4198838 – 4198747
http://www.muammerdogan.com/
https://www.facebook.com/drmuammerdogan
https://twitter.com/drmuammerdogan
Alıntı
#39 ceren şeyma 20-03-2014 14:31
Merhaba hocam , benim adet düzensizliği sorunum var en son 17 ocakta hasta oldum ,bugün doktora gittim kan tahlilleri sonuclarına göre bana tarlusal ile cerazette haplarını verdi ve cerazetteyi 6 ay boyunca kullanmam gerektiğini Söyledi .cerazette doğum kontrol hapymış lakin ben bekarım bu hapı 6 ay boyunca kullanmam ne kadar doğru olur
Alıntı
#40 Dr. Muammer DOĞAN 20-03-2014 14:32
Bence Cerazette kullanmanız gereksiz. Sadece Tarlusal benzeri ilaçlarla adetlerinizi düzenlemek yeterli olur.
Saygı ile.
Doç. Dr. Muammer Doğan
İzmir cad. 33/4 Kızılay-ANKARA
0 / 312 / 4198838 – 4198747
http://www.muammerdogan.com/
https://www.facebook.com/drmuammerdogan
https://twitter.com/drmuammerdogan
Alıntı
#41 ceren 20-03-2014 14:32
merhaba hocam
bir ay sonra düğünüm var bugün korunma yöntemleri için doktora gittim.migrenim olduğu için cerazetta’yı kullanmamı söyledi ancak o da adet düzensizliğine yol açıyormuş.şu an adetim çok düzenli ve ilerde farklı sorunlar yaşamak istemem.siz ne tavsiye edersiniz?
Alıntı
#42 Dr. Muammer DOĞAN 20-03-2014 14:32
Sizin muayene, ultrasonografik tetkikiniz ve bireysel özelliklerinizi bilmeden yorum yapmam yanlış olur. Migreniniz varsa, doğum kontrol hapı kullanmamalısın ız. Cerazette gibi mini pil kullanımının koruyuculuğu daha az olsa da, şartlarınız uygunsa kullanabilirsin iz. Adet düzensizliği olasılığı nedeni ile Cerazette kullanılmaz demek yanlış olur.
Saygı ile.
Doç. Dr. Muammer Doğan
İzmir cad. 33/4 Kızılay-ANKARA
0 / 312 / 4198838 – 4198747
http://www.muammerdogan.com/
https://www.facebook.com/drmuammerdogan
https://twitter.com/drmuammerdogan
Alıntı
#43 gölge 20-03-2014 14:32
hocam hayırlı ünler. Ben emziren bir anneyim. Daha önce splral taktırdım ve düstü. Sonra doktorum cerazettayı kullanmamı önerdi ve kullanma sekli olarak adetin ilş günü basla 1 hafta kullan, 1 hafta ara verememi söyledi internetten arastırdıgıma göre hic böyle kullanım sekli okumadım. Süpheye düstüm sizce bu seklilde kullandıgımda ara verdigim haftalarda korunma olasılıgı düser mi… ?
Alıntı
#44 Dr. Muammer DOĞAN 20-03-2014 14:32
Cerazette her gün ve mümkünse aynı saatte içilerek kullanılması gereken bir doğum kontrol hapıdır.
Saygı ile.
Doç. Dr. Muammer Doğan
İzmir cad. 33/4 Kızılay-ANKARA
0 / 312 / 4198838 – 4198747
http://www.muammerdogan.com/
https://www.facebook.com/drmuammerdogan
https://twitter.com/drmuammerdogan
Alıntı
#45 asuman 20-03-2014 14:32
agustos ayinda mirena takildi.adetim 6 aydir henuz duzene girmedi.arada 15gunde bir 3 yada 4 gunluk kanamalarim oldu gecen ay 14 unde adet olmustum.bu ay 6 gun gecti. normal midir? cevabinizi bekliyorum
Alıntı
#46 Dr. Muammer DOĞAN 20-03-2014 14:32
MİRENA sonrası başlangıçtaki bu tip düzensiz kanamalar doğaldır. Zamanla adetlerinizin arası açılıp, kanama miktarınız da azalacaktır. Hatta bir süre sonra adetlerinizin tamamen kesilmesi de mümkün.
Saygı ile.
Doç. Dr. Muammer Doğan
İzmir cad. 33/4 Kızılay-ANKARA
0 / 312 / 4198838 – 4198747
http://www.muammerdogan.com/
https://www.facebook.com/drmuammerdogan
https://twitter.com/drmuammerdogan
Alıntı
#47 kvsr 13-05-2014 09:50
merhaba hocaamm doğumdan sonra cerazette kullanmayı düşünüyorum.loh usa dönemi bitince hemen başlasam olur mu yoksa adeti mi beklemem gerekiyo acaba
Alıntı
#48 Dr. Muammer DOĞAN 14-05-2014 17:49
Alıntılandı kvsr:
merhaba hocaamm doğumdan sonra cerazette kullanmayı düşünüyorum.lohusa dönemi bitince hemen başlasam olur mu yoksa adeti mi beklemem gerekiyo acaba

Daha önce de söylediğim gibi; lohusalık dönemi bittikten sonra tüm hastalarımızı muayene ve ultrasonografik tetkikten geçirip, bir sorun yok ve vücudun gebelik öncesi duruma döndüğünü belirlersek, hastamız gebelik öncesi aktivasyonların a dönüyor. Bu muayene sonrası hastamıza en uygun doğum kontrol yöntemini de belirliyoruz. Siz de doğum sonrası bu tip tetkik ve muayeneden geçtikten sonra eğer uygunsa jinekolog takibinde olmak kaydı ile adet olmadan da Cerazette kullanmaya başlayabilirsiniz.
Saygı ile.
Doç. Dr. Muammer Doğan
Kadın Hastalıkları Doğum ve Tüp Bebek Uzmanı
İzmir cad. 33/4 Kızılay-ANKARA
0 / 312 / 4198838 – 4198747
www.muammerdogan.com/
www.facebook.com/.../
twitter.com/drmuammerdogan
Alıntı